اطلاعات فنی کمپرسور کولر مزدا 323 (راهنمای فنی)
وظیفه اصلی: کمپرسور کولر، گاز مبرد را فشرده کرده و آن را در مسیر گاز به گردش در میآورد. این فرآیند فشردهسازی گاز مبرد به کاهش دمای هوای داخل کابین خودرو کمک میکند.
محل قرارگیری و تامین نیرو: کمپرسور کولر مزدا 323 در قسمت جلوی موتور قرار گرفته و با چهار عدد پیچ به پایه روی موتور وصل میشود. نیروی گردشی و محرکه خود را به واسطه تسمه از میل لنگ موتور دریافت میکند.
مکانیزم داخلی: کمپرسور معمولاً از نوع پیستونی است که حرکت دورانی را به حرکت رفت و برگشتی تبدیل میکند. این کار اغلب با استفاده از سیستم میل لنگ یا صفحه مورب (swash plate) انجام میشود تا پیستونها به ترتیب جلو و عقب رفته و گاز را متراکم کنند.
-
- قطعات قابل باز شدن: در کمپرسور، فقط بخشهایی مانند پولی، صفحه کلاچ و بوبین را میتوان باز کرد و برای باز کردن پولی ابزار مخصوصی نیاز است.
- قطعات غیرقابل باز شدن: اکیداً توصیه میشود که قطعات داخلی کمپرسور باز نشوند، زیرا کمپرسور فشار بالایی را در خود نگه میدارد و باز کردن بخشهای داخلی میتواند آببندی آن را از بین ببرد و منجر به نشتی شود.
روغن کمپرسور: روغن برای روانکاری و خنککاری قطعات متحرک در سیکل کولر استفاده میشود. کم شدن روغن میتواند آسیب زیادی به رینگ و پیستونهای کمپرسور وارد کند. روغن انتخابی باید با گاز کولر ترکیب نشده و خاصیت گرانروی خود را در دماهای مختلف حفظ کند.
-
- میزان روغن موجود در کارتر کمپرسور را میتوان با گیج روغن (که در بالای کمپرسور قرار دارد) چک کرد.
- نکته مهم این است که هنگام وجود گاز در سیکل، نباید پیچ گیج روغن را باز کرد؛ ابتدا باید گاز سیکل کاملاً تخلیه شود و سپس پیچ بالای کمپرسور باز شود تا مقدار روغن بررسی گردد.
کلاچ مغناطیسی: هنگامی که کلید کولر خودرو را روشن میکنید، سیگنال الکتریکی از ماژول کنترل قدرت به کلاچ مغناطیسی منتقل میشود. بوبین کمپرسور تبدیل به آهنربا شده، صفحه کلاچ را به سمت خود میکشد و کلاچ همراه با پولی به حرکت در میآید. این درگیری کلاچ، نیروی موتور را از طریق شفت به کمپرسور منتقل کرده و باعث چرخش شفت و عملکرد پیستونها میشود. مزیت کلاچ این است که کمپرسور تنها در مواقع لزوم روشن باشد، که استهلاک و مصرف سوخت را کاهش میدهد.
-
- کمپرسور کولر مزدا 323 شرکت پاناسونیک ژاپن با استفاده از فناوریهای مدرن و استانداردهای بالای کیفیت ژاپنی تولید شده است. این کمپرسور به طور خاص برای مزدا 323 طراحی شده و دارای بازدهی انرژی بالا، مصرف بهینه سوخت، ساختار مقاوم، طول عمر بالا، صدای کم و کارکرد بیوقفه است.
نشانه های خرابی کمپرسور کولر خودرو
- ناتوانی سیستم تهویه در خنک کردن فضای خودرو.
- عملکرد نوسانی سیستم تهویه مطبوع.
- نشت سیال مبرد (گاز کولر) از سیستم تهویه.
- نشت روغن کمپرسور.
- به گوش رسیدن صدای غیرعادی هنگام استفاده از کولر.
- صدای نامیزان از داخل کمپرسور ممکن است به دلیل فرسوده شدن یاتاقان یا کم شدن روغن کمپرسور باشد.
- صدای زوزه از شیر انبساط ممکن است به دلیل خرابی شیر انبساط باشد که گاهی با کاهش فشار گاز موقتاً از بین میرود.
- افزایش مصرف سوخت.
- بوی سوختگی و خروج دود از دریچههای کولر پس از روشن کردن سیستم تهویه، که نشانهی اصلی کاهش سطح روغن کمپرسور است.
علل خرابی کمپرسور کولر
- نشتی گاز کولر خودرو.
- از کار افتادن کلاچ کمپرسور کولر (به دلیل ساییدگی و فرسایش، نصب اشتباه، مشکل در سیمکشی برق، یا فاصله افتادن بین کلاچ و پولی).
- خراب شدن رله یا فیوز کولر.
- کاهش سطح روغن کمپرسور کولر (که باعث عدم روانکاری مناسب و اصطکاک بالا میشود).
- نفوذ آلاینده به سیکل تبرید کولر ماشین.
- خراب شدن سوئیچ فشار کولر (که وظیفه اندازهگیری میزان فشار گاز در خروجی کمپرسور را دارد).
- بیکیفیت بودن گاز کولر.
- قفل شدن کمپرسور.
نحوه تعمیر و عیبیابی کمپرسور کولر مزدا 323
برای عیبیابی و تعمیر، ابتدا خودرو را روشن کرده و برای چند دقیقه کار کند، سپس آن را خاموش کنید.
1. بررسی چشمی و شنیداری:
- آسیب فیزیکی و اتصالات: مطمئن شوید که آسیب فیزیکی به بدنه کمپرسور وارد نشده باشد و پیچها و اتصالات آن را بررسی کنید.
- تسمه محرک: اگر تسمه شل باشد، صدا ایجاد کرده یا فرسوده و پاره میشود. باید آن را با کشش مناسب تنظیم کرد یا در صورت فرسودگی جدی تعویض نمود. شل بودن تسمه واترپمپ نیز میتواند باعث گرم شدن موتور شود.
- فینهای کندانسور: اگر فینهای کندانسور مزدا 323 کثیف و پوشیده از گرد و غبار باشند، اثر تبرید به شدت کاهش مییابد. باید آنها را با دقت شستشو داد و مراقب بود خم نشوند.
- فیلتر هوا: فیلتر هوای مسدود یا کثیف، ظرفیت هوای عبوری را کاهش میدهد. باید فیلتر کثیف را تمیز یا تعویض نمود.
- اتصالات سیستم تبرید: آلوده شدن اتصالات به روغن نشانهی نشت مبرد است. باید واشرهای آببند را تعویض کرده و پیچها را محکم کرد. نشت مبرد ممکن است از بخشهای شکسته یا ترک خورده نیز باشد.
- فن موتور: اگر صدای غیر عادی از فن موتور شنیده شد یا دوران آن معیوب بود، باید موتور فن را تعویض کرد. قبل از روشن کردن فن، از نبودن شیء خارجی در فولی فن اطمینان حاصل کنید.
- دریچه نمایش (Sight Glass):
- اگر هنگام افزایش دور موتور، حبابهای کمی دیده شوند اما واضح نباشند، نشانهی کافی بودن شارژ گاز است.
- اگر حبابها به صورت کف ظاهر شده و از بین نروند، نشانهی کمبود شارژ گاز است.
- اگر هیچ حبابی مشاهده نشود، ممکن است نشانهی زیاد بودن گاز کولر باشد.
2. تستهای تخصصی کمپرسور:
- تست کلاچ کمپرسور:
- با مولتیمتر، ولتاژ DC بین ترمینال کلاچ کمپرسور و قطب منفی باتری را اندازهگیری کنید. مقدار ایدهآل 12 ولت است، اما بین 10 تا 16 ولت هم متغیر است. اگر کمتر از 10 ولت بود، مشکل وجود دارد و باید سیمکشی کلاچ بررسی شود.
- اگر کلاچ کمپرسور درگیر نمیشود، ممکن است به دلیل معیوب بودن کلید سه کاره، سوختگی فیوز، یا مشکل در رله کمپرسور باشد.
- اگر کلاچ کمپرسور لرزش دارد، ولتاژ درگیری کلاچ (حداقل 7.5 ولت) یا فاصله هوایی پولی کمپرسور و صفحه کلاچ (باید بین 0.4 تا 0.8 میلیمتر باشد) را بررسی و تنظیم کنید.
- تست سوئیچ فشار کمپرسور:
- با اهمسنج مولتیمتر، مقاومت پایانههای سوئیچ فشار (معمولاً 5 و 7 یا 6 و 8) را اندازهگیری کنید. در حالت سلامت، مقاومت باید 0 باشد.
- تست فشار کمپرسور:
- این تست تخصصی نیاز به ابزار فشارسنج دارد. اگر کمپرسور به درستی کار کند، گاز مبرد در خروجی آن باید در محدوده فشار معینی باشد.
- یکسان شدن فشار در هر دو ناحیه (فشار بالا و پایین) بلافاصله پس از خاموش شدن کمپرسور نشانهی اشکال در عملکرد کمپرسور است که نیازمند تعویض کمپرسور میباشد.
3. مراحل شارژ و تخلیه گاز کولر (با دستگاه):
- تخلیه گاز: ابتدا سیکل را کاملاً از گاز تخلیه کنید. در گذشته، تخلیه گاز در هوای آزاد انجام میشد که اشتباه بود و گاز بازیافت نمیشد.
- وکیوم: پس از تخلیه گاز، فشار درون مدار به صفر میرسد. باید با پمپ وکیوم، فشار داخل آن را به زیر صفر (خلاء) رساند. این مرحله باید برای مدت زمان مشخصی (مثلاً 15 دقیقه) انجام شود. وکیوم کردن کامل گاز یا هوای مانده در سیکل را بیرون کشیده و سیکل را برای دریافت گاز جدید آماده میکند.
- نشتیابی: پس از وکیوم، باید نشتیابی انجام شود. اگر نشتی مشاهده شد، باید قبل از ادامه مراحل رفع شود.
- برای نشتیابی میتوان از کف و صابون، دستگاه نشتیاب مخصوص گاز مبرد R134a، یا دستگاه شارژ کولر استفاده کرد.
- در گذشته برای نشتیابی هوا را به داخل مدار میفرستادند که باعث اشباع شدن مخزن رطوبتگیر میشد. امروزه از گاز کولر یا نیتروژن برای نشتیابی استفاده میشود.
- اضافه کردن روغن: به مقدار لازم روغن تازه به سیکل اضافه کنید. روغن زیاد باعث بالارفتن فشار و خرابی شاتون کمپرسور میشود، و روغن کم باعث فرسایش قطعات متحرک میگردد.
- شارژ گاز: در این مرحله، با باز کردن شیرها، مقدار گاز مورد نظر (بر حسب گرم) را به سیکل کولر وارد کنید.
- میزان دقیق گاز کولر برای هر خودرو در جدول مشخص میشود. برای مزدا 323، توصیه شده است که هر دو سال یکبار، حجم گاز و میزان روغن داخل کمپرسور و مسیر گاز توسط دستگاه دیجیتال بررسی شود.
- جدا کردن شیلنگها: پس از اتمام شارژ، خودرو را روشن کرده و کولر را بزنید تا کمپرسور کار کند و گاز باقی مانده در شیلنگها به داخل سیکل کشیده شود، سپس شیلنگها را جدا کنید.
نکات مهم در تعمیرات کمپرسور کولر مزدا 323:
- هنگام باز کردن پیچها و بستها از ابزار مخصوص استفاده کنید و به گشتاور مخصوص هر پیچ دقت نمایید.
- حتماً از تخلیه کامل گاز داخل مدار قبل از باز کردن قطعات اطمینان حاصل کنید.
- هنگام باز کردن لولهها، حتماً از سرپوش برای لولهها استفاده کنید.
- هنگام باز کردن قطعات و لولههای مدار، حتماً از عینک و دستکش مخصوص استفاده کنید.
- در صورتی که خودرو تصادف کرده و مدار شکسته است، حتماً رطوبتگیر را تعویض نمایید.
- شیر انبساط و رطوبتگیر قابل تعویض هستند.
- کندانسور و اواپراتور قابل جوش دادن یا تمیز کردن میباشند.
با رعایت این نکات، میتوانید عملکرد کمپرسور کولر مزدا 323 خود را بهبود بخشیده و از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کنید.