توضیح کامل در خصوص سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX
سنسور موقعیت و سرعت میل لنگ (Cranckshaft Position Sensor) یا سنسور دور موتور (Engine Speed Sensor) که به ESS مشهور است یک قطعه الکترونیکی است که در موتورهای درون‌سوز قرار داده می‌شود تا موقعیت مکانی پیستون و سرعت دورانی میل لنگ را محاسبه کند. اطلاعات جمع‌آوری شده توسط این حسگر به واحد فرمان موتور منتقل می‌شود تا موتور از این اطلاعات برای مدیریت سامانه جرقه‌زنی و دیگر فرآیندها بهره ببرد.
در خودروهای قدیمی که این سنسور وجود نداشت، دلکو وظیفه تنظیم زمان جرقه‌زنی را در موتور انجام می‌داد.
نحوه عملکرد سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX
به‌طور معمول سنسور موقعیت و سرعت میل لنگ در جلوی موتور و در نزدیکی پولی میل لنگ قرار می‌گیرد. البته در برخی از خودروها این حسگر در قسمت عقب موتور بر روی پوسته کلاچ و در نزدیکی فلایویل قرار گرفته است. همچنین در برخی از خودروهای انژکتوری که دارای دلکو هستند (مانند پراید)، حسگر در داخل دلکو قرار می‌گیرد.
سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX به شکلی قرار گرفته است که دندانه‌های حلقه ریکلتور متصل به میل لنگ از نزدیک نوک سنسور عبور می‌کند. حلقه ریکلتور دارای چندین دندانه است که به کامپیوتر موتور (PCM) موقعیت میل لنگ را گزارش می‌دهند.
با چرخش میل لنگ، سنسور یک سیگنال ولتاژ پالسی تولید کرده که هر پالس مربوط به یکی از دندانه‌های روی حلقه ریلکتور است. کامپیوتر موتر یا همان PCM از سیگنالی که از سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX دریافت می‌کند برای تعیین زمان جرقه‌زنی در سیلندرها استفاده می‌کند.
سیگنال‌های دریافتی از حسگرها به خوبی وضعیت سیلندرها و احتمال خرابی آن‌ها را نشان می‌دهد.
مهمترین وظیفه سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX
این حسگر وظایفی را برعهده دارد که بر روی عملکرد موتور فونیکس FX تاثیر می‌گذارند:
🔴 اعلام حرکت فلایویل به ECU که بر اثر استارت یا هُل دادن ایجاد می‌شود؛
🔴 تعیین نقطه مرگ برای ECU به هدف تحریک آن به پاشش سوخت توسط انژکتور و ایجاد جرقه؛
🔴 اعلام دور موتور به دورسنج از طریق کامپیوتر مرکزی خودرو (ECU)؛
🔴 محاسبه زمان جرقه و تنظیم دور موتور و تشخیص حالت موتور.
علایم خرابی سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX
سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX در صورت خرابی مشکلاتی را به‌وجود می‌آورد که ایراد این حسگر را نشان می‌دهد:
🔵 اگر حسگر دارای مشکل باشد، فونیکس FX روشن نمی‌شود، زیرا سیگنال لازم به ECU برای پاشش سوخت و جرقه‌زنی ارسال نمی‌شود؛
🔵 در زمان روشن بودن فونیکس FX، دور موتور به درستی نمایش داده نمی‌شود؛
🔵 پمپ بنزین در هنگام استارت زدن فونیکس FX قطع می‌شود؛
🔵 حالت Cut Off قبل از این ایجاد می‌شود که دور موتور به Red Line برسد؛
🔵 دورسنج از یک دور موتور ثابت مانده و حرکت نمی‌کند یا دچار پرش‌های ناگهانی می‌شود؛
🔵 یکی از علایم رایج خرابی سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX، روشن شدن چراغ چک موتور است؛
🔵 اگر موتور آهسته کار می‌کند یا موتور ریپ می‌زند به احتمال زیاد سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX در حال خراب شدن است. در چنین شرایطی بهتر است هر چه سریع‌تر به تعمیر سنسور بپردازید تا آسیب جدی به موتور وارد نشود؛
🔵 شتاب متغیر فونیکس FX هم نشانه‌ای از ایراد در سنسور میل لنگ است.
🔵 در خودروهایی که دارای سنسورهای میل سوپاپ هستند، در صورت ایراد داشتن سنسور دور موتور، خودرو روشن می‌شود ولی دور موتور از 3.5 الی 4.5 بالاتر نمی‌رود.
نحوۀ بررسی سلامت سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX
برای بررسی سلامت سنسور، دو پایه آن را به اهم متر متصل می‌کنیم. در پژو 405، پارس و سمند عدد هم سنسور موقعیت و سرعت میل لنگ باید ما بین 300 تا 400 باشد. این مقدار در پراید عددی بین 320 تا 400 اهم بوده و در پژو 206 باید مقدار اهم سنسور بین 200 تا 400 باشد.
در شرایطی که مقدار اهم نمایش داده شده کمتر یا بیشتر از حد استاندارد بود، سنسور خراب شده و باید آن را تعویض کرد.
اگر سنسور دور موتور ایراد داشت به رانندگی ادامه دهیم؟
اگر سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX خراب شده، در مسافت‌های کوتاه رانندگی اشکال چندانی ایجاد نمی‌کند. اما بهتر است هر چه سریع‌تر نسبت به تعمیر، تمییز کردن یا تعویض آن اقدام کنید تا آسیبی به موتور فونیکس FX وارد نشود.
هزینه سنسور موقعیت میل لنگ فونیکس FX زیاد نیست و این حسگر ارزان قیمت است، بنابراین در صورت عملکرد نامناسب خیلی سریع آن را تعویض کنید تا هزینه‌های بیشتری برای فونیکس FX ایجاد نشود. در هنگام تعویض حسگرها و تجهیزات برقی در خودروها، حتما باتری را قطع کنید تا به سایر دستگاه‌های الکترونیکی و ECU آسیبی وارد نشود.
