ایکس پنگ، از فناوری تا صنعت خودرو
XPeng (همچنین با نام XPeng Motors یا 小鹏汽车 در چینی) در سال ۲۰۱۴ در گوانگژو، چین تأسیس شد. این شرکت یکی از استارتاپهایی بود که در دهه ۲۰۱۰ و همزمان با رشد بازار خودروهای برقی چین شکل گرفت و از سرمایهگذاران و نمایندگان بخش فناوری این کشور، از جمله Alibaba، Xiaomi و Foxconn، حمایت اولیه دریافت کرد.
نقطهی تمایز اصلی XPeng بهعنوان یک شرکت خودروسازی این است که فقط خودرو برقی تولید نمیکند؛ بلکه فناوریها و نرمافزارهای مختلف را هم بهصورت داخلی توسعه میدهد تا در حوزههای مختلف حملونقل به کار روند. این شامل مواردی مثل:
- سامانههای کمکراننده پیشرفته (
ADAS) - نرمافزارهای هوش مصنوعی برای سیستمهای اطلاعات سرگرمی و رانندگی بدون دخالت دست
- تراشههای «Turing» برای پشتیبانی از قابلیتها و مدلهای مبتنی بر هوش مصنوعی در خودروها
XPeng میگوید:
«XPENG که در سال ۲۰۱۴ تأسیس شد، یک شرکت پیشرو چینی در حوزه تحرک مبتنی بر هوش مصنوعی است که خودروهای برقی هوشمند را طراحی، توسعه، تولید و عرضه میکند و نیازهای مصرفکنندگان آشنا با فناوری را برآورده میسازد. با پیشرفت سریع هوش مصنوعی، XPENG میخواهد به یک رهبر جهانی در حوزه تحرک هوشمند تبدیل شود و با فناوریهای پیشرفته، انقلاب خودروهای برقی هوشمند را پیش ببرد و آیندهی حملونقل را شکل دهد.»
علاوه بر دفتر مرکزی و کارخانهی اصلی در گوانگژو، XPeng در سطح بینالمللی هم دفترهایی در Mountain View کالیفرنیا و مونیخ آلمان دارد.
بنیانگذار XPeng، «هه شیائوپنگ» کیست؟
هه شیائوپنگ (He Xiaopeng) ــ که نام شرکت هم از او گرفته شده ــ یکی از حامیان اولیه XPeng بود؛ در کنار Lei Jun از Xiaomi و دو مدیر ارشد پیشین از GAC که در حوزه فناوری خودرو و تحقیقوتوسعه تخصص داشتند.
او در ابتدا یک کارآفرین فناوری بود که کسبوکارهایش توسط غول تجارت الکترونیک Alibaba خریداری شدند و بعداً برای هدایت بخش اپلیکیشن موبایل آن شرکت استخدام شد. اما در نهایت از سمت خود کناره گرفت تا تماموقت روی XPeng تمرکز کند و در سال ۲۰۱۷ سمت رئیس هیئتمدیره را بر عهده گرفت.
گفته میشود هه شیائوپنگ از این ایده الهام گرفت که چون از اولین مشتریان چینی تسلا بوده، نسخهی بومی خودش از خودروهای برقی و یک شرکت حملونقل هوشمند را در چین بسازد؛ و همین موضوع پایههای XPeng امروزی را شکل داد.
XPeng از او نقل میکند:
«برای دههی بعدی ما (از ۲۰۲۴ به بعد)، XPENG هدفهای تازهای تعیین کرده است: تبدیل شدن به یک شرکت فناوری جهانی با محوریت خودروهای مبتنی بر هوش مصنوعی.»
هه شیائوپنگ نقش مرکزی در معرفی و تبلیغ شرکت دارد؛ از مصاحبه با رسانههای چینی و بینالمللی گرفته تا ارتباط با جامعهی کاربران XPeng و ارائهی سخنرانیهای اصلی برای معرفی محصولات جدید، از خودروها تا نوآوریهای فناوری و آخرین بهروزرسانیهای نرمافزاری.
هه شیائوپنگ (که نام شرکت نیز از او گرفته شده است) در ابتدای تأسیس XPeng یکی از حامیان اصلی آن بود؛ در کنار «لی جون» (از شرکت شیائومی) و دو مدیر ارشد پیشین از شرکت GAC (Guangzhou Automotive Group Co. Ltd) که در حوزه فناوری خودرو و تحقیقوتوسعه تخصص داشتند.
او در ابتدا یک کارآفرین حوزه فناوری بود که کسبوکارهایش توسط غول تجارت الکترونیک علیبابا خریداری شد (و سپس برای هدایت بخش اپلیکیشن موبایل این شرکت استخدام شد). اما در نهایت از سمت پیشین خود کنارهگیری کرد تا بهصورت تماموقت روی XPeng تمرکز کند و در سال ۲۰۱۷ نقش رئیس هیئتمدیره را بر عهده گرفت. گفته میشود شیائوپنگ از اینکه یکی از نخستین مشتریان چینی تسلا بود الهام گرفت تا خودروهای برقی مشابه خود را توسعه دهد و یک شرکت حملونقل هوشمند را در داخل چین بنیانگذاری کند؛ موضوعی که به شکلگیری پایههای XPeng امروزی انجامید.
«برای دهه آینده ما (از ۲۰۲۴ به بعد)، XPENG اهداف تازهای تعیین کرده است: تبدیل شدن به یک شرکت فناوری جهانی با محوریت خودروهای مبتنی بر هوش مصنوعی.»
— هه شیائوپنگ
شیائوپنگ نقشی محوری در ترویج و معرفی شرکت ایفا میکند؛ از مصاحبه با رسانههای داخلی چین و رسانههای بینالمللی گرفته تا تعامل با جامعه کاربران XPeng و ارائه سخنرانیهای کلیدی برای معرفی محصولات جدید این برند، از خودروها گرفته تا نوآوریهای فناورانه و جدیدترین بهروزرسانیهای نرمافزاری از راه دور (OTA).
رشد جهانی XPeng
XPeng به یکی از پُرکارترین و فعالترین برندهای خودرو برقی نهتنها در بازار چین، بلکه در سطح بینالمللی تبدیل شده است. این شرکت علاوه بر توسعه خودروهای تمامبرقی در سگمنتهای مختلف، به حوزههای دیگر حملونقل و فناوریهای هوش مصنوعی نیز وارد شده است؛ از جمله:
- یک هواپیمای شخصی
- دستیاران رباتیک
- توسعه و ارتقای سیستم کمکرانندگی هوشمند بدون نیاز به دخالت دست برای رقابت با سیستم Full Self-Driving تسلا و BlueCruise فورد: سامانه XPILOT (اکنون در نسل دوم)
مدلهای مختلفی که در سبد محصولات XPeng عرضه شدهاند، رکوردها و نخستینهای متعددی را برای خودروهای برقی چینی و این سگمنت به ثبت رساندهاند. برای مثال، XPeng P5 نخستین خودرویی بود که توانایی «خواندن» چراغهای راهنمایی را داشت، و همچنین اولین خودروی تولید انبوهی بود که از حسگرهای لیدار (LiDAR) بهعنوان بخشی از سامانههای پیشرفته کمکراننده (ADAS) استفاده کرد.
XPeng همچنین همکاری با سایر خودروسازان را برای توسعه محصولات ویژه بازار چین آغاز کرده است؛ بهگونهای که برندهای خارجی بتوانند از فناوریها و پلتفرمهای مهندسیشده توسط XPeng برای خودروهای مخصوص بازار چین بهره ببرند. یکی از نمونههای این همکاری، فولکسواگن است که سری جدید ID. Unyx آن نخستین محصول از مجموعه خودروهایی است که از این همکاری مشترک حاصل شدهاند.
«در سال ۲۰۲۳، گروه فولکسواگن وارد یک همکاری بلندمدت با XPENG شد که بر توسعه محصول و نوآوری فناورانه در مقیاس گسترده، با تکیه بر توانمندیهای اصلی هر دو شرکت، تمرکز دارد…
این همکاری که بر پایه اعتماد متقابل و تعامل نزدیک شکل گرفته، به هر دو طرف اجازه میدهد نقاط قوت خود را ترکیب کرده و ارزش بلندمدت ایجاد کنند.»
— گروه فولکسواگن و هه شیائوپنگ
فروش خودروهای XPeng در اروپا
علاوه بر بازار داخلی چین، XPeng در سالهای اخیر گسترش گستردهای را برای ورود به بازارهای بینالمللی آغاز کرده است. مانند سایر برندهای چینی خودرو برقی، XPeng نیز قصد دارد در بازار جهانی خودروهای برقی رقابت کند؛ از برندهای جریان اصلی که مدلهای برقی خود را عرضه کردهاند گرفته تا برندهای تثبیتشدهای مانند تسلا که نقش مهمی در محبوبیت خودروهای برقی داشتهاند.
XPeng یکی از نخستین برندهای چینی خودرو برقی بود که فروش خارج از کشور را آغاز کرد؛ نروژ نخستین کشوری خارج از آسیا بود که مدلهای این شرکت را بهصورت رسمی دریافت کرد.
«در حال حاضر، XPENG در ۶۰ کشور و منطقه جهان فعالیت میکند، از جمله بازارهای پُررونق خودرو مانند بریتانیا، فرانسه، آلمان، استرالیا و تایلند، و بهطور فعال در گذار جهانی به سمت انرژی سبز مشارکت دارد.»
— XPeng
در زمان نگارش این مطلب، خودروهای XPeng در مناطق و کشورهای زیر عرضه و بازاریابی میشوند:
آسیا-اقیانوسیه (APAC)
هنگکنگ، ماکائو، مالزی، اندونزی، تایلند، کامبوج، استرالیا، نیوزیلند
خاورمیانه
عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر
اروپا
دانمارک، سوئد، نروژ، آلمان، فرانسه، اتریش، هلند، اسپانیا، مجارستان، اسلوونی، کرواسی، سوئیس، پرتغال
شمال آفریقا
مراکش، تونس، مصر
بریتانیا و ایرلند
آمریکای جنوبی
مکزیک، کلمبیا، اروگوئه، گواتمالا
این شرکت اعلام کرده قصد دارد به گسترش حضور خود در مناطق دیگر ادامه دهد؛ انتظار میرود خودروهای XPeng در کشورهای بیشتری در آفریقا و اروپا عرضه شوند و این شرکت به توسعه حضور خود در آمریکای لاتین نیز علاقهمند است. با وجود اینکه کانادا برنامههایی برای کاهش محدودیتهای واردات خودروهای برقی ساخت چین دارد، XPeng تاکنون برنامهای برای ورود به این بازار نزدیک به ایالات متحده اعلام نکرده است (ایالات متحده همچنان تحت دولت فعلی، تعرفههایی بر برندهای چینی خودرو برقی اعمال میکند).
بازار اروپا همچنان عرصهای رقابتی برای خودروهای برقی است، بهویژه برای رهبر دیرینه این حوزه یعنی تسلا و برندهای مختلف چینی که به این منطقه وارد شدهاند. شایان ذکر است که این دو برند خودروهای برقی، محصولات خود را در کشورهای اروپایی مشترکی عرضه میکنند که شامل موارد زیر است:
بریتانیا
ایرلند
نروژ
فنلاند
آلمان
فرانسه
ترکیه
اسپانیا
اتریش
سوئیس
رومانی
مقایسه خودروهای برقی XPeng با تسلا
همانند بسیاری از خودروهای برقی چینی، مدلهای XPeng نیز به دلیل رقابتپذیری بالایی که روی کاغذ در مقایسه با برندهای جهانی شناختهشده دارند، توجه صنعت خودرو و رسانهها را جلب کردهاند؛ در این میان، تسلا معمولاً بهعنوان یکی از اصلیترین رقبای آنها معرفی میشود.
برای درک بهتر موضوع، بررسی اینکه برخی از مدلهای فعلی XPeng چگونه در برابر رقبای تسلا قرار میگیرند مفید است. در ادامه، رقابتپذیری مدلهای XPeng G6، P7/P7+ و G9 در برابر نسخههای جدید Tesla Model Y، Model 3 و Model X بررسی شده است.
XPeng G6 در برابر Tesla Model Y
با توجه به اینکه XPeng G6 یک کراساوور SUV است، طبیعی است که رقیب مستقیمی برای Tesla Model Y محسوب شود. هر دو خودرو در یک سگمنت قرار دارند و با یک یا دو موتور الکتریکی عرضه میشوند که امکان انتخاب بین دیفرانسیل عقب یا تمامچرخ محرک را فراهم میکند.
از نظر طراحی بیرونی و کابین نیز شباهتهایی دارند: نمای عقب با سبک کوپه و کابینی که با یک نمایشگر لمسی بزرگ مرکزی تعریف میشود و دسترسی به تمام قابلیتهای خودرو را فراهم میکند.
هر دو مدل همچنین از نورپردازی LED خارجی بهره میبرند، به لطف فیسلیفتهای اخیر (بهروزرسانی «Juniper» برای Model Y و نسخه بهروزشده G6 مدل ۲۰۲۵).
مدل Y مزیت کوچکی دارد، زیرا با پیکربندیهای متنوعتری از نظر قوای محرکه عرضه میشود (با در نظر گرفتن برد حرکتی و توان خروجی) و اخیراً با معرفی نسخه Model Y L امکان سفارش صندلی ردیف سوم نیز فراهم شده است.
با این حال، همانطور که رسانههای مختلف اشاره کردهاند، در بیشتر بازارهایی که هر دو کراساوور برقی عرضه میشوند، XPeng G6 معمولاً قیمتی پایینتر از Model Y دارد، در حالی که امکاناتی همسطح یا حتی بیشتر ارائه میدهد؛ موضوعی که آن را برای خریدارانی که به دنبال بهترین گزینه ممکن در این سگمنت هستند، به انتخابی جذابتر تبدیل میکند.
در میان سدانهای برقی، هر دو مدل XPeng P7 و P7+ رقیب مدل پایه تسلا، یعنی «تسلا مدل 3» به شمار میآیند.
نکته قابل توجه در مورد مدل P7+ این است که تنها سدان در میان این سه خودرو است که با قوای محرکه «افزایشدهنده برد» (Range-Extender) عرضه میشود. این مدل از یک موتور ۱.۵ لیتری چهارسیلندر توربوشارژ برای تأمین انرژی موتورهای برقی بهره میبرد که نگرانیهای مربوط به «اضطراب برد» (Range Anxiety) را، بهویژه در مسافتهای طولانی، کاهش میدهد. مدل XPeng P7 که اکنون در نسل دوم خود قرار دارد، اسپرتترین گزینه در میان این سدانهای برقی است؛ این خودرو با زبان طراحی جذابتر، اسپویلر (باله) عقب فعال و درهای جلویی که بهصورت عمودی باز میشوند، خودنمایی میکند.
مدل P7 در نسخه «Ultra Long-Range» یا «Performance» نیز از رقیب همرده خود، یعنی «تسلا مدل 3 پرفورمنس» پیشی میگیرد؛ دو موتور برقی آن ۵۸۶ اسب بخار قدرت تولید میکنند، در حالی که این رقم برای تسلا ۵۱۰ اسب بخار است. هر دو سدان تسلا و XPeng برای ویژگیهای رانندگی بدون دخالت دست (FSD در تسلا و XPILOT در XPeng) عمدتاً بر دوربینها تکیه دارند. با این حال، بررسیهای پیشین حاکی از آن است که سیستم XPILOT در سناریوهای مختلف رانندگی و حتی در پیچیدهترین موقعیتها، عملکردی مطمئنتر ارائه میدهد.
مقایسه پرچمداران: XPeng GX و تسلا مدل X
تسلا مدل X و مدل تازهوارد XPeng GX، شاسیبلندهای پرچمدار برندهای خود محسوب میشوند که بزرگترین ابعاد بدنه، ظرفیت صندلیها، سطح امکانات کابین و قابلیتهای رانندگی را ارائه میدهند.
مدل GX با قوای محرکه افزایشدهنده برد یا تمامبرقی در دسترس است، اما حتی مدل بالارده با دو موتور الکتریکی نیز از نظر قدرت و عملکرد کلی به «مدل X» نمیرسد؛ چرا که تسلا در هر دو نسخه «دو موتوره چهارچرخ محرک» و «Plaid» خود، XPeng را پشت سر میگذارد. با این حال، GX بیشتر بر تجمل و ظرافت متمرکز است تا آمار عملکرد فنی مدل X (و طراحی پیچیدهتر آن، مانند درهای «شاهین» یا Falcon). این خودرو دارای فضای نشستن برای شش سرنشین، یک نمایشگر عریض سرگرمی سقفی برای صندلیهای عقب (که از نمونه کوچکتر تسلا بزرگتر است) و ابعاد کلی بزرگتری نسبت به بدنه کوپه-شاسیبلند تسلا است که فضای بار و کابین بیشتری را فراهم میکند.
همچنین شایان ذکر است که XPeng GX به عنوان پلتفرم پایه برای تاکسیهای خودران این برند چینی استفاده شده که با نام «روبوتاکسی» (Robotaxi) شناخته میشوند و رقیبی برای تاکسیهای خودران دیگر نظیر Waymo به شمار میآیند. نکته قابل توجه این است که ورود این برند به بخش بازار رانندگی خودران، بهطور کامل بهصورت داخلی (In-house) توسعه یافته است؛ از خودِ خودرو گرفته تا نرمافزار (هوش مصنوعی) که مدل رانندگی خودران را هدایت میکند و تمامی قطعات داخلی مورد نیاز.
«روبوتاکسیِ تازه رونماییشده که بر پایه پلتفرم XPENG GX ساخته شده، اولین مدل روبوتاکسی آماده تولید و پیشساخته در چین است که تماماً با فناوریهای داخلی توسعه یافته و مطابق با استانداردهای رانندگی خودران سطح ۴ (L4) مهندسی شده است… این شرکت قصد دارد تا اوایل سال ۲۰۲۷ به عملیات کاملاً خودران بدون نیاز به ناظر ایمنی در خودرو دست یابد.»
— XPeng
بدون شک، مدلهای خودروی XPeng از نظر فناوری، عملکرد فنی و ارزش کلی در برابر قیمت، رقابت جدی با برندهایی مانند تسلا ایجاد کردهاند. همانطور که در بازارهای خارجی که هر دو برند حضور دارند مشهود است، خریداران بیشتری گزینههای ارائهشده توسط برندهای چینی مانند XPeng را رقبای جذابتری برای سبد محصولات تسلا میبینند؛ برندی که مدتهاست بر بخش خودروهای برقی تسلط داشته است.
دوران در حال تغییر است و تسلا تلاش میکند تا خود را با این برندهای جدید همگام کند؛ و اگر خودروهای XPeng وارد بازار ایالات متحده شوند، جالب خواهد بود که ببینیم آیا سهم بازار تسلا با ورود این رقیب جدید، کاهش چشمگیری خواهد داشت یا خیر.