چهارشاخ گاردان توسان؛ قلب تپنده سیستم های دو دیفرانسیل
شاید اصطلاح «چهارشاخ گاردان» در محاوره فنی کمتر به کار رود، اما آنچه که از آن صحبت می کنیم، یکی از حیاتی ترین اجزای خودروهای دو دیفرانسیل (4WD) و تمام چرخ محرک (AWD) است. این قطعه که در زبان فنی جعبه تقسیم قدرت نامیده می شود، وظیفه ی توزیع نیروی موتور بین محورهای جلو و عقب را بر عهده دارد و نقش اصلی را در ایجاد کشش و قدرت در جاده های لغزنده و مسیرهای ناهموار ایفا می کند.
جعبه تقسیم قدرت توسان چیست و چه وظیفه ای دارد؟
جعبه تقسیم قدرت توسان یک گیربکس کمکی است که پس از گیربکس اصلی قرار می گیرد و نیروی خروجی از آن را دریافت می کند . وظیفه ی اصلی این قطعه، تقسیم نیروی دریافتی و ارسال آن به هر دو محور جلو و عقب از طریق میل گاردان هاست . این کار، کشش خودرو را در شرایط دشوار مانند برف، گل ولای یا مسیرهای سنگی به شدت افزایش می دهد .
علاوه بر این، بسیاری از جعبه های تقسیم قدرت دارای یک دنده ی سنگین یا کاهش دهنده نیز هستند که با افزایش گشتاور (نیروی دورانی)، امکان حرکت در سربالایی های تند یا عبور از موانع بزرگ را با سرعتی کنترل شده فراهم می کند .
انواع جعبه تقسیم قدرت از نظر عملکرد
این قطعه حیاتی در خودروها به دو شکل اصلی و با کاربردهای متفاوت طراحی می شود:
سیستم های (قابل انتخاب): این نوع رایج ترین سیستم در خودروهای شاسی بلند و آفرود است . راننده می تواند به صورت دستی یا با یک دکمه، بین حالت دو دیفرانسیل (۲H) برای رانندگی عادی در شهر و جاده های خشک، و حالت چهارچرخ محرک (۴H و ۴L) برای شرایط لغزنده یا آفرود، یکی را انتخاب کند . این سیستم به دلیل عدم وجود دیفرانسیل مرکزی، در سطوح خشک نباید استفاده شود تا از قفل شدن و آسیب به گیربکس جلوگیری شود .
سیستم های(دائمی): این سیستم ها که بیشتر در خودروهای سواری AWD و برخی شاسی بلندهای لوکس دیده می شوند، به صورت دائمی نیرو را بین هر چهار چرخ تقسیم می کنند . این جعبه ها معمولاً دارای یک دیفرانسیل مرکزی هستند که اختلاف سرعت چرخ های جلو و عقب را جبران کرده و از قفل شدن سیستم در پیچ ها جلوگیری می کند .
ساختار داخلی؛ زنجیر یا دنده؟
برای انتقال نیرو به محور جلو، جعبه های تقسیم قدرت از دو روش اصلی استفاده می کنند که هرکدام مزایای خاص خود را دارند:
سیستم زنجیری: این روش که در اکثر خودروهای مدرن استفاده می شود، از یک زنجیر برای انتقال نیرو استفاده می کند. این نوع سیستم ها سبک تر و بی صداتر هستند و برای مصارف روزمره و آفرود سبک تا متوسط بسیار مناسب اند .
سیستم دنده ای: این روش که در خودروهای سنگین و آفرودهای سخت استفاده می شود، از دنده های فلزی برای انتقال نیرو بهره می برد. این طراحی استحکام و دوام بسیار بالاتری دارد و می تواند گشتاورهای عظیم را بدون آسیب تحمل کند .
علائم خرابی جعبه تقسیم قدرت توسان
به دلیل پیچیدگی و نقش حیاتی این قطعه، خرابی آن با علائم مشخصی همراه است که نباید نادیده گرفته شوند:
مشکل در تعویض دنده: دشواری در تغییر حالت از ۲WD به ۴WD یا برعکس، می تواند نشانه ای از خرابی مکانیسم های داخلی باشد .
شنیدن صداهای غیرعادی: صداهایی مانند تق تق، سوت یا جیغ از زیر خودرو، به ویژه هنگام تغییر حالت یا در پیچ ها، می تواند هشدار جدی باشد .
نشتی روغن: مشاهده لکه های روغن در زیر خودرو در ناحیه جعبه تقسیم قدرت، نشانه ی نشت و نیاز به بررسی فوری است .
عدم حرکت خودرو: در موارد حاد، ممکن است خودرو اصلاً حرکت نکند یا در حالت ۴WD دچار لرزش شدید شود .
<< جهت مشاهده سایر لوازم یدکی هیوندای IX35 به دسته بندی مربوطه مراجعه فرمائید >>
جمع بندی
جعبه تقسیم قدرت توسان یا همان «چهارشاخ گاردان»، یک قطعه کلیدی است که خودروی شما را از یک وسیله ی تک محوره به یک ماشین همه جای قدرتمند تبدیل می کند. شناخت انواع، عملکرد و توجه به علائم هشداردهنده، به شما کمک می کند تا از سلامت این قطعه حیاتی محافظت کرده و از توانایی های خودروی خود در هر شرایطی به درستی استفاده کنید.
پس در یک جمله کوتاه؛ چهارشاخ گاردان هیوندای IX35 قطعه‌ای صلیبی‌شکل و مفصلی است که وظیفه انتقال نیروی گشتاور از گیربکس به دیفرانسیل را در خودروهای دیفرانسیل عقب یا دو دیفرانسیل بر عهده دارد. این قطعه به میل‌گاردان اجازه می‌دهد تا در حین چرخش، تغییرات زاویه‌ای ناشی از نوسانات سیستم تعلیق و حرکت هیوندای IX35 روی ناهمواری‌ها را خنثی کند و بدون شکستن یا گیر کردن، قدرت را به نرمی منتقل نماید. ساختار آن شامل یک بدنه فلزی محکم و چهار بازو مجهز به بلبرینگ‌های سوزنی است که درون کاسه‌های مخصوص قرار دارند؛ خرابی این قطعه معمولاً با نشانه‌هایی چون لرزش بدنه در سرعت‌های خاص، صدای “تق” هنگام شروع حرکت یا تعویض دنده، و صدای جیرجیر زیر خودرو همراه است که در صورت بی‌توجهی و بریدن آن، ارتباط انتقال قدرت قطع شده و می‌تواند آسیب‌های سنگینی به زیربندی هیوندای IX35 وارد کند.
