توربین گیربکس اچ سی کراس؛ قلب گیرندهٔ قدرت در جعبه دنده های اتوماتیک
شاید واژهٔ «توربین» را بیشتر با نیروگاهها یا هواپیماها بشناسید، اما در دل جعبه دنده های اتوماتیک خودرو نیز قطعه ای به همین نام نقشی حیاتی ایفا میکند. توربین گیربکس یا توربین مبدل گشتاور اچ سی کراس، در واقع عضوی از یک مجموعهٔ بزرگتر به نام مبدل گشتاور است که وظیفهٔ انتقال نیروی موتور به جعبه دنده را بر عهده دارد. در این مقاله، با این قطعه، عملکرد و نقش آن در خودرو آشنا میشوید.
توربین گیربکس چیست و در کجای اچ سی کراس قرار دارد؟
برای درک توربین، ابتدا باید مبدل گشتاور را بشناسیم. مبدل گشتاور، جایگزین کلاچ در خودروهای اتوماتیک است و یک اتصال هیدرولیکی (روغنی) میان موتور و جعبه دنده ایجاد میکند. این قطعه از سه بخش اصلی تشکیل شده است:
پمپ: متصل به موتور و وظیفهٔ به حرکت درآوردن روغن گیربکس را دارد.
توربین: قطعه ای که در مقابل پمپ قرار گرفته و به ورودی جعبه دنده متصل است. این همان قطعه ای است که از آن صحبت میکنیم.
استاتور: قطعه ای بین پمپ و توربین که برای افزایش بازده و گشتاور طراحی شده است.
توربین چگونه کار میکند؟
تصور کنید دو پنکه روبروی هم قرار دارند. یکی از آنها (پمپ) به موتور متصل است و با چرخش، جریان سیال (در اینجا روغن گیربکس) را به سمت پنکهٔ دوم (توربین) میفرستد و باعث چرخش آن میشود.
انتقال قدرت: با چرخش موتور، پمپ، روغن را با فشار به سمت پره های توربین پرتاب میکند. برخورد این جریان روغن با پره های توربین، باعث چرخش آن شده و این چرخش به جعبه دنده منتقل شده و نهایتاً خودرو را به حرکت درمی آورد.
چرخش مستقل: مهمترین مزیت این سیستم، اجازه به چرخش مستقل موتور و جعبه دنده است. هنگامی که خودرو متوقف است (مثلاً پشت چراغ قرمز)، توربین میتواند ثابت بماند در حالی که پمپ به چرخش خود ادامه میدهد و موتور خاموش نمیشود.
نقش حیاتی توربین در افزایش گشتاور
یکی از هوشمندانه ترین ویژگی های مبدل گشتاور، توانایی آن در افزایش گشتاور در هنگام شتابگیری اولیه است. در سرعتهای پایین، که اختلاف سرعت پمپ و توربین زیاد است، استاتور وارد عمل میشود. این قطعه، مسیر برگشت روغن را به گونه ای تغییر میدهد که روغن با همان جهت چرخش پمپ، با قدرت بیشتری به آن برخورد کند و در نتیجه نیروی خروجی از توربین (و در نتیجه گیربکس) تا بیش از دو برابر افزایش یابد. این ویژگی، کمک بزرگی به حرکت خودرو از
حالت سکون میکند.
راندمان و نقش کلاچ قفل شونده
با افزایش سرعت خودرو و نزدیک شدن دور پمپ و توربین به هم، نیاز به افزایش گشتاور از بین میرود. در این شرایط، استاتور دیگر دخالتی نکرده و آزادانه میچرخد. اما در این حالت، به دلیل ماهیت هیدرولیکی، مقداری از انرژی به شکل گرما تلف میشود. برای حل این مشکل، در مبدلهای گشتاور مدرن، قطعهای به نام کلاچ قفل شونده تعبیه شده است. این کلاچ در سرعتهای ثابت و بالا، پمپ و توربین را مستقیماً به یکدیگر قفل میکند و مانند کلاچ یک خودروی دندهای، نیرو را بدون هیچ اتلافی و با راندمان ۱۰۰ درصد منتقل میکند که به کاهش مصرف سوخت کمک شایانی میکند.
<< جهت مشاهده سایر لوازم یدکی دانگ فنگ H30 به دسته بندی مربوطه مراجعه فرمائید >>
جمع بندی
توربین گیربکس اچ سی کراس، به عنوان بخش خروجی مبدل گشتاور، نقشی کلیدی در عملکرد جعبه دنده های اتوماتیک ایفا میکند. این قطعه با دریافت انرژی از موتور از طریق روغن، آن را به جعبه دنده منتقل کرده و با کمک استاتور، گشتاور را در زمان نیاز افزایش میدهد. درک این قطعه، به درک بهتر نحوهٔ عملکرد یکی از پیچیده ترین و حیاتی ترین سیستمهای خودروهای مدرن کمک میکند.
پس در یک جمله کوتاه؛ توربین گیربکس” که به طور دقیقتر “مبدل گشتاور” نامیده میشود، جزئی کلیدی در گیربکسهای اتوماتیک دانگ فنگ H30 است. این قطعه وظیفه انتقال نیرو از موتور به گیربکس را بر عهده دارد و برخلاف کلاچ در گیربکسهای دستی، این انتقال را از طریق جریان سیال (روغن گیربکس) انجام میدهد. مبدل گشتاور از سه بخش اصلی تشکیل شده است: پمپ (متصل به موتور)، توربین (متصل به گیربکس) و استاتور (که بین پمپ و توربین قرار دارد). هنگامی که موتور کار میکند، پمپ روغن را به سمت پرههای توربین پرتاب میکند و این جریان روغن باعث چرخش توربین و در نتیجه انتقال گشتاور به گیربکس میشود. در سرعتهای پایین، مبدل گشتاور اجازه میدهد موتور روشن بماند حتی اگر خودرو متوقف باشد (مانند حالت درجا یا Idle)، و با افزایش دور موتور، گشتاور بیشتری را منتقل کرده و شتابگیری خودرو را ممکن میسازد. همچنین، مبدل گشتاور قادر به افزایش گشتاور در لحظات اولیه حرکت است که به آن “ضریب گشتاور” گفته میشود، و این ویژگی به بهبود شتاب اولیه خودرو کمک شایانی میکند.
